6.3
Lonesome
Margriet Tilstra
Nummer 1 op mijn duikhitlijst: Galápagos. In 2007 werden de overheidsregels aangescherpt, slechts vier boten mogen nog naar de ultieme duikstekken Wolf en Darwin. Voordat het gehele gebied voor toeristen wordt gesloten, reisden wij naar deze bijzondere plek op de evenaar.
Als de virtuele boekingspoorten bij KLM opengaan, staan wij vooraan in de rij. Elf maanden vóór vertrek. De koninklijke vliegers hanteren tegenwoordig niet alleen absurde prijzen, maar ook bekrompen regels. Hoe kan iemand in hemelsnaam een complete duikuitrusting en kleding in een koffer krijgen zonder de 20 kg te overschrijden? Mij lukt het niet. En dan laat ik al mijn föhn, leuke jurken en bijpassende schoentjes thuis. Als m’n kleren 2 kg wegen, zal het veel zijn. Sinds ik de onderwaterfotografie aan mijn hobby’s heb toegevoegd, ben ik behept met een extra koffer voor mijn behuizing met flitsers. Dus dat wordt bijbetalen. Enige troost is dat KLM nog een beetje coulant is door extra duikbagage tot 20 kg toe te laten tegen een tarief van 40 euro enkele reis.
Thuis bij het inpakken is het passen en meten. De enige logische inpakmethode resulteert in drie stuks bagage van respectievelijk 25, 23 en 12 kg. Bij elkaar 60 kg, precies de limiet. Helaas, de dame bij de incheckbalie denkt daar anders over. 60 kg is goed, maar een koffer mag niet meer dan 20 kg wegen. Als ik het anders verdeel, of wat overhevel naar mijn handbagage kan ze het accepteren. Aan het begin van mijn vakantie is dit wel het laatste waar ik op zit te wachten. Geïrriteerd leg ik uit dat deze koffers en mijn handbagage allemaal in hetzelfde vliegtuig gaan. Daarop krijg ik een onzinnige reactie dat het meer kerosine kost als de extra kilo’s in de zware koffers blijven zitten. Maar ze biedt een uitweg. De koffers van 25 en 23 kg hoef ik niet om te pakken als ik overgewicht betaal: 25 euro per kilo, in totaal dus 200 euro. Met stoom uit mijn oren verplaats ik een plastic zakje met 1 kg inhoud naar mijn handbagage, klap mijn koffer dicht en kijk de dame boos aan: ‘is het zo genoeg?’. Ze beseft dat ik niet blij ben en ze besluit wijs te zijn: ‘ja, zo is het goed’.
Het is 11 uur vliegen naar Panama, 3 uur wachten en vervolgens 2 uur naar Ecuador. In ons hotel in Guayaquil ligt een bericht van Aggressor Fleet, de organisatie die ons eerste deel van de reis regelt. We worden de volgende dag om half 10 verwacht op het vliegveld, waar ze ons helpen bij het inchecken. We vliegen met Aerogal naar San Cristobal, één van de vier bewoonde eilanden van Galápagos. Ter plekke worden we aan de hand van onze groene bagagelabels herkend als gasten van de Galápagos Aggressor II.
Bij de wandeling naar de haven struikel ik bijna over een zeeleeuw. Aan boord krijgen we een nette kajuit op het bovendek. Aangezien er ’s middags een checkdive is gepland, zetten de gasten als eerste de duiksets in elkaar. Het duikdek is groot, iedere duiker krijgt een eigen zitplaats met ruim opbergvak. Na de lunch vaart de boot naar de eerste duikplek: Isla Lobos. Bij deze duik kunnen we bepalen hoeveel lood we nodig hebben. Hoewel we hier op de evenaar zitten, is de watertemperatuur niet echt tropisch te noemen. Aan de oppervlakte is het water slechts 23 graden en in thermoclines daalt het kwik zelfs naar 17 graden. Voor de zekerheid heb ik een dubbel 7 natpak meegenomen. Normaliter is 6 kg lood genoeg, maar dat blijkt op Galápagos anders te zijn. Ik heb hier 3 kg extra nodig.
Tijdens het duiken komen zeeleeuwen ons gezelschap houden. Het lijken wel ballerina’s, zo lenig. Een zeeleguaan graast op de groenbeklede rotsen, stingrays zwemmen voorbij en in het zand kruipt een bruinwit gevlekte tiger snake eel. ’s Avonds worden we officieel welkom geheten door de complete bemanning in ceremonieel tenue. Tijdens een voorstelrondje horen we dat de 12 andere gasten uit Alaska, Canada, Japan en Zwitserland komen. Allemaal ervaren liveaboard-reizigers.
De volgende ochtend starten de motoren al vroeg. We varen naar het eiland Baltra voor twee duiken bij Mosquero en een landexcursie op North Seymour island. Tijdens de duiken komen we wederom zeeleeuwen tegen, enkele schildpadden, twee mobula’s en een grote school snappers. Op het eiland leven veel zeeleeuwen en landleguanen. En niet te vergeten de grappig uitziende ‘blue footed boobies’: Jan van Genten met lichtblauwe voeten. De vogels danken hun naam aan het Spaanse woord ‘bobo’. Nu denk ik bij bobo’s aan mannetjes in verkeerde pakken die bij het voetbal aan de zijlijn heel gewichtig doen. In het Spaans zijn bobo’s gewoon ‘idioten’. Met hun blauwe poten zien de vogels er nogal lachwekkend uit.
Na de wandeling begint onze bootreis van 14 uur naar het beroemde eiland Wolf. Het ligt samen met het naburige eiland Darwin midden in de Stille Oceaan en trekt vanwege de ligging talrijke grote zeedieren. Vol verwachting kijkt iedereen aan boord uit naar wat er morgen komen gaat. Legendarisch: Wolf en Darwin Wolf, The Corner. Het water is hier 3 graden warmer dan bij de zuidelijk gelegen eilanden. Er paraderen honderden hamerhaaien voorbij, er lijkt geen einde te komen aan de optocht. Het zijn grote, gespierde vissen met een bizar uiterlijk. Er vliegen negen adelaarsroggen langs, ze zwemmen gracieus in de stroming en lijken zich niet te storen aan de fotografen onder ons. In het ondiepe zien we een school dolfijnen. Ook bij het iets verder gelegen Landslide zijn er legio hamerhaaien, Galápagoshaaien en schildpadden. Tussen de rotsen zitten veel grote murenes. Bij de safetystop komen zijdehaaien in een cirkel om ons heen zwemmen, waarbij ze na ieder rondje dichterbij komen. Voor de haaien zijn we ‘unidentified objects’ die ze nader willen inspecteren.
De vierde duik die dag doen we in Chimney Bay, waar op zo’n 25 meter diepte redlipped batfishes in het zand leven. Het lijkt net of de vissen knalrode lippenstift op hebben. Moe maar voldaan gaat iedereen na het diner vroeg naar bed om vervolgens te dromen over haaien, heel veel haaien. Het volgende station is Darwin’s Arch. Ook hier zien we tientallen hamerhaaien, maar niet zo massaal als bij Wolf. Volgens onze diveguide zijn er orka’s in de buurt. Het bewijs daarvan wordt geleverd als we vanaf de boot de lange orkavinnen boven water zien verschijnen. Tijdens een volgende duik horen we de gids opeens driftig op z’n fles tikken. Vol gas zwemmen we in zijn richting en worden we verrast door een 10 meter lange walvishaai. Onvoorstelbaar dat zo’n kolossaal dier in het water leeft en alleen maar plankton eet. Aan de staartvin hangen remora’s, een soort meereizende zuigvissen.
Nr. 681: mijn beste duik ooit. Na zeven fantastische duiken bij Darwin’s Arch gaan we terug naar Wolf voor een laatste duik voordat we weer naar het zuidelijk halfrond varen. Die duik is één groot spektakel! Als we net in het water zijn, zien we een orka wegzwemmen. Daarna gaan we op 20 meter diepte tegen de rotsen hangen en komen massa’s hamerhaaien heel dichtbij. Eén hamerhaai komt met een noodvaart van achteren en zwemt mijn man zowat omver; die situatie levert hem de bijnaam ‘sharkman’ op. Hier worden haaien niet gevoerd, zoals op de Bahama’s. Dit is puur natuur. Het is een immens diepzeeaquarium met scholen yellowfin tonijnen, barracuda’s, adelaarsroggen, vis en nog meer vis. Deze 681e duik gaat mijn logboek in als beste duik ooit!
Op het stalen jacht van de Aggressor fleet is het aangenaam. Op het bovendek is een ruime zithoek en een jacuzzi, op het zonnedek staan ligstoelen om te luieren. Maaltijden worden geserveerd aan tafel: ’s ochtends een uitgebreid ontbijt naar keuze, lunches en diners bestaan uit drie gangen. Na iedere duik staan de medewerkers klaar met verwarmde handdoeken, warme chocolademelk en zelfgebakken cake, koekjes of andere lekkernijen. Ik voel me net een prinses. Bij Gordon Rock maken we nog twee duiken en brengen we een bezoek aan Bartolomé Island. Op de rotsen staan kleine pinguïns, op het strand ligt een kolonie zeeleeuwen. Het mannetje (de bul) waakt over zijn territorium door in het water heen en weer te zwemmen en daarbij luidkeels zijn aanwezigheid kenbaar te maken. De vrouwtjes zijn bronstig waardoor het mannetje agressief is. We blijven maar uit hun buurt. We maken een wandeling naar de top van het vulkanische eiland, zodat we een goed uitzicht hebben op de Pinnacle Rock. We zijn niet de enigen die zo’n tochtje maken. Ieder kwartier arriveert een groep reizigers uitgedost met camera’s, hoeden en wandelschoenen en volgens wettelijke voorschriften onder begeleiding van een officiële natuurgids. Waag het niet om eerder dan de gids de trap op te lopen of een stap buiten het wandelpad te zetten, want dan word je geheid berispt door de andere reisleiders of betweterige toeristen.
Op oudejaarsdag arriveren we op het eiland Santa Cruz. We krijgen een rondleiding bij het Charles Darwin Research Station dat speciaal is opgericht ter bescherming van het ecosysteem van Galápagos. Doordat in het verleden uitheemse dieren als ezels, geiten, honden en katten zijn ingevoerd, bleef er te weinig voedsel over voor de endemische dieren zoals de reuzeschildpadden. Drie van de 14 soorten Galápagos reuzeschildpadden zijn hierdoor reeds uitgestorven. Een vierde type zal definitief verdwijnen als ‘Lonesome George’ doodgaat. George is in 1971 gevonden op het eiland Pinta en waarschijnlijk de enige in zijn soort. Vermoedelijk is hij tussen de 70 en 100 jaar oud. Met zijn verschrompelde lange nek doet George me denken aan het buitenaardse wezen uit de film ‘ET’ en zijn poten lijken op die van een olifant.
De inwijding van het nieuwe jaar is op Galápagos een groot volksfeest. Op oudejaarsavond zijn alle inwoners van het stadje Puerto Ayora op straat. Inclusief opa’s, oma’s, kinderen en baby’s. Alle dames hebben hun mooiste feestjurk uit de kast gehaald en gecombineerd met hoge hakken en opvallende oorbellen. De mannen zorgen voor de drank: rum of whisky die ze aanlengen met water en serveren in plastic bekertjes. In de straat zijn twee podia opgebouwd, waar tot middernacht de winnaars van een loterij in het zonnetje worden gezet. De presentator praat alles aan elkaar, hij doet me denken aan de quizmaster van Rai Uno. Bij de jaarwisseling krijg ik twee dikke zoenen van mijn onbekende buurvrouw die naast mij op de stoep zit. Ook haar familieleden en vrienden wensen ons een ‘Feliz Año’. Levensgrote poppen die het voorbije jaar representeren, worden op straat ritueel verbrand. Een kwartier lang is er een prachtig vuurwerk, de ene creatie nog mooier dan de ander. Waardering alom in de vorm van luid applaus afgewisseld door ‘ohs’ en ‘ahs’. Daarna beginnen de live optredens en gaan de festiviteiten door tot 7 uur uur ’s ochtends.
Tijdens ons verblijf op Santa Cruz hebben we nog zes dagen gedoken. Iedere dag werden we rond 7 uur door het duikcentrum opgehaald. Vanuit de haven was het 1 à 2 uur varen naar duikstekken zoals Floreana, North Plaza, Santa Fé en Rabida. Vooral het duiken met de zeeleeuwen is erg leuk. De dieren zijn ontzettend nieuwsgierig, komen pal voor mijn duikbril hangen en imiteren me door luchtbellen uit te blazen. Ze spelen met mijn vinnen door er voorzichtig in te bijten. Zeeleeuwen behoren tot de beschermde diersoorten in dit land. Dat gaat zelfs zo ver dat zeeleeuwen bij de visafslag niet weggejaagd mogen worden. Als de vissers binnenvaren, worden de boten eerst belaagd door tientallen pelikanen en fregatvogels. Tijdens het schoonmaken wordt de vangst al kleiner als de vogels enkele vissen buit weten te maken. Vervolgens wordt het verlies nog groter als de zeeleeuwen letterlijk naast de klanten gaan staan om de vis weg te graaien. De zeeleeuwen mogen niet aangeraakt worden, dus wegduwen is geen optie. Een regel waar iedereen zich strikt aan houdt, zodat vocaal geweld als enig alternatief overblijft. Maar daar zijn de dieren niet van onder de indruk.
De Galápagos eilanden hebben een onvergetelijke indruk op ons gemaakt. Dit werelderfgoed is onvergelijkbaar met een andere plek op aarde. Je moet hier ten minste eenmaal in je leven naar toe om het zelf te ervaren en als persoonlijke herinnering te bewaren. Als aandenken hebben wij een mooi schilderij van de lokale kunstenaar Magno Bennett gekocht.