Noordelijk avontuur
Tineke Lemmens
De Noorse kust trekt aan me voorbij, terwijl ik in een hoekje van de Panoramazaal aan boord van het Hurtigrute-schip geniet van een dampend kopje thee. Langsglijdende fjorden verkleuren van donkerblauw naar lichtgrijs; het begin van een nieuwe dag. Wat een prettige manier om wakker te worden, denk ik relaxed. Maar om lekker uit te rusten laat ik me niet naar het hoge noorden varen. Snorkelen tussen orca’s op de Lofoten is het doel: actie en avontuur! Ik ga het schip verkennen. Aan dek raak ik aan de praat met een jongen uit Narvik. Hij vertelt dat hij jarenlang een zeilboot heeft gehad waarmee hij langs de kust voer, maar in al die tijd nooit een orca zag. O? ‘De Lofoten zijn wel mooi,’ zegt hij. Gelukkig. ‘Vooral in de zomer,’ voegt hij eraan toe. Het is eind oktober! Ik knik de jongen vriendelijk toe en verdwijn naar mijn hut.
Avontuur doet pijn
Na drie dagen meert het schip aan in Svolvaer op de Lofoten. De omgeving ziet eruit als een bij elke stap veranderende kerstkaart. De lucht en de bergen zijn van roze en lila pasteltinten in de laagstaande zon: een middag lang zonsondergang.
De zoektocht naar orca’s begint een dag later met Magne van het duikcentrum Lofotdykk en nog zeven andere avonturiers: vier duikers, een freediver en twee boven-water-genieters. Hup, droogpakken aan en in de rubberboot.
Avontuur is leuk om later over te vertellen, op feestjes en zo, maar op het moment zelf betekent het vooral zere tenen van de kou en nodig moeten plassen terwijl je de hele dag in droogpak op een rubberboot zit. We vinden geen orca’s.
’s Avonds is er wel noorderlicht. Het begint als een groene sliert. De sliert wordt een krul, verandert in drie groene banen, kleurt fel groen, dan weer vager. Net als iedereen denkt dat de voorstelling voorbij is en naar binnen wil gaan, wordt het licht helder wit met een roze randje. Het beweegt razendsnel. Het is nu echt overal. In de verte klinkt zachte muziek die het geheel iets spookachtigs geeft. De bergen zijn bijna helemaal verlicht. Erachter doemt een groene gloed op. We staan met de hele groep te kijken tot het licht uiteindelijk vervaagt. Niemand heeft eraan gedacht om foto’s te maken.
Eén grote familie
De volgende ochtend laden we de duikspullen aan boord van een grotere boot, de Anne Bro, om drie dagen de zee op te gaan. Het sneeuwt hard. Toch varen we uit, met de rubberboot op sleeptouw. Tijdens het ontbijt klim ik naar de stuurhut, om Magne zijn koffie te brengen en dan zijn er orca’s in zicht. Dat begint goed! Benedendeks in de eet/slaapzaal geloven ze me pas als ik mijn ‘exposure suit’ begin aan te trekken. Nu haast iedereen zich aan dek. De orca’s komen dichterbij. We moeten van Magne eerst verder ontbijten, dan afwassen en dáárna mogen we ons omkleden om te gaan snorkelen. Eindelijk avontuur. ‘Action action!’ roept Magne.
De orca’s zijn inmiddels weg. Na een tijdje vinden we ze terug, maar elke keer als wij met onze snorkelspullen het water in gaan, verdwijnen ze. Na een aantal pogingen geven we het op. We varen naar een haven om aan te leggen voor de nacht. In de grote ruimte benedendeks, waar we met z’n allen eten, koken en slapen, warmen we ons op. ‘Eén grote familie’, allemaal in de oude wollen truien van Magne want wol is het beste tegen de kou, zegt hij.
‘Action action!’
Het is de laatste dag op zee. We hebben nog steeds geen geluk gehad met de orca’s.
Wel is het nu prachtig weer. Toch trek ik het exposure suit nog aan over mijn droogpak heen, want het zal wel weer een lange tocht gaan worden. We sjezen met de rubberboot een eind richting open zee, naar de grote vissersschepen. Bij de eerste paar schepen geen geluk, maar ten slotte treffen we er een die orca’s heeft gezien. Even later zien ook wij de eerste vinnen. Het is een groep van minstens zeven orca’s. Ze blijven redelijk dicht bij de boot. Na een poosje mogen we voor de eerste keer te water: ‘Action action!’.
Dan herhaalt het nu volgende scenario zich zo vaak dat ik de tel kwijtraak: orca’s in zicht, komen dichter en dichter bij de boot, wij glijden het water in en… weg orca’s. We hijsen onszelf met moeite weer in de boot, orca’s in zicht…
Ik kán niet meer, kom bijna de boot niet meer in op het laatst. Toch ga ik elke keer weer het water in; ik wil zo graag een foto van een orca onder water. Maar fotograferen met de digitale camera is frustrerend. Door de kou is het ding nog trager dan normaal waardoor ik elke keer net te laat ben met afdrukken. Ik zie steeds maar een flits van de orca’s voordat ze weer in de diepte verdwijnen.
Eindelijk bewijs
Magne roept dat we weer aan boord van de rubberboot moeten klimmen. Samen met de freediver bevind ik me net aan de verkeerde kant van de boot. Ik heb nog helemaal geen orca gezien, zelfs geen flits. Ik moet er niet aan denken om me weer die boot in te hijsen en blijf in het water liggen. Op dat moment duikt de freediver naar beneden en dan zie ik ook waar hij naartoe zwemt: een grote orca komt hem tot op enkele meters tegemoet. Ik heb ze prachtig in het vizier van mijn camera, maar waarom druk ik nou niet af? De freediver zwemt weer omhoog, ik hou de orca nog steeds in beeld, druk dan de knop in. Mijn camera reageert tergend langzaam. Iemand roept vanaf de boot dat ik aan boord moet komen. De orca verdwijnt in de diepte.
Vier armen hijsen me aan boord. Zittend op de rand van de boot bekijk ik het schermpje van mijn digitale camera: daar is de orca, precies midden in beeld en er zwemt nog een jong achter ook! Dat had ik onder water niet gezien. Ik beschouw het als een cadeautje, een mooi aandenken aan mijn geslaagde noordelijke avontuur.