Feel free: freedive!
Margriet Tilstra
Als evenement met onze personeelsvereniging hebben we deze keer een activiteit zonder persluchtflessen: een freediving clinic. Dat doen we natuurlijk niet op goed geluk. Hiervoor hebben we een ervaren trainer uitgenodigd, Bill Megens. Locatie: Nederland, in een zwembad bij Son en Breugel.
Bill Megens, PADI Master instructeur, heeft deelgenomen aan de Wereldkampioenschappen freediving in 2000 in Nice, Frankrijk en in 2001 op Ibiza, Spanje. Een verdienstelijke 16e plaats was het beste resultaat. Bill heeft de afgelopen jaren meerdere malen Nederlandse records statisch of constant weight gezet en verbeterd. Met een persoonlijk record statisch van 6.17 min en constant weight van 36m behoort Bill tot één van de betere freedivers van Nederland. Tijdens de Nederlandse kampioenschappen Freediven in Juni 2002 eindigde hij op een tweede plaats. Bill kreeg zijn freedive opleiding van Umberto Pelizzari, een absolute freedive legende. Daarnaast trainde hij met meervoudig wereldrecordhouder Patrick Musimu.
Bill houdt zich nu voornamelijk bezig met promotie van de freedive-sport en het geven van introductielessen freediven. Zo ook voor ons personeelsvereniging i-dive, in Thermae Son vlakbij Eindhoven. Normaliter gaan we met onze club voor de ‘natte evenementen’ op pad naar de Grevelingen of het Zilvermeer. Omdat diverse leden niet-duikende partners hebben, kwam het verzoek om eens iets te organiseren waarvoor geen duikbrevet vereist is. Via het duiken en snorkelen kom je dan al snel bij het freediven.
De enthousiaste Bill wist alle deelnemers te boeien en verbazen met verhalen van praktische prestaties van hem en anderen. Hij vertelde over zijn eerste kennismaking met het freediven. Tijdens een vakantie in het Caribisch gebied vonden Bill en zijn vrienden het jammer dat ze de 24 uur voorafgaand aan de vliegreis naar Nederland niet meer konden genieten van die mooie onderwaterwereld. Snorkelend probeerden ze een laatste glimp op te vangen van het prachtige koraal en de exotische vissen, maar een ongeoefende snorkelaar houdt zo’n onderwatertocht niet zo lang vol. De drang om adem te halen ontstaat reeds na enkele seconden, waarbij er geen tijd overblijft om leuke dingen onder water te bekijken. ‘Dit moet toch anders kunnen’, dacht Bill. Na het lezen van een artikel over freediving, trok hij de stoute schoenen aan en nam telefonisch contact op met de man waarover het artikel ging: Umberto Pelizzari in Italië. Groot was de verbazing toen Bill door Umberto werd uitgenodigd om het freediven aan den lijve mee te maken in het water bij Sardinië. Om een lang verhaal kort te maken: Umberto werd de leermeester van Bill en uiteindelijk heeft dat geleid tot de hiervoor genoemde freedive-resultaten.
Bij freediving gaat het erom je zuurstofverbruik zo laag mogelijk te krijgen waardoor je extra lang en diep kunt duiken zonder adem te halen. De freediving sport bestaat uit een viertal onderdelen, die op te delen zijn in een statisch en een dynamisch gedeelte. Het statisch gedeelte betekent ontspannen aan het wateroppervlak dobberen met je hoofd onderwater. Het dynamisch gedeelte kent drie officiële onderdelen, waarbij het de bedoeling is een zo groot mogelijke diepte te bereiken, al dan niet met hulpmiddelen als gewicht en hefballon.
Bij freediven zijn drie zaken van belang: Veiligheid, Plezier en Prestatie.
Freediven doe je net als het duiken samen met een buddy. Maakt de ene persoon een vrije duik, dan waakt de ander over de veiligheid. Het belangrijkste is dat je nooit alleen traint, want er kunnen gevaren zitten aan de sport. Bij het overschrijden van je grenzen kun je bewusteloos raken en dat is niet erg handig onderwater. Dus een goede begeleiding is een eerste vereiste.
Om een zo goed mogelijke prestatie te leveren zijn twee dingen belangrijk:
• Je longen moeten optimaal gevuld zijn met zo veel mogelijk zuurstof. Dit betekent iedere uithoek van je longen ventileren door ademhalingscontrole. Tijdens de prestatie wil je je zuurstofverbruik zo veel mogelijk beperken.
• Bij het statisch gedeelte betekent dit heel je lichaam ontspannen, maar ook geestelijke stress onderdrukken. Bij het dynamische gedeelte gaat het er juist om ook zo rustig en gestroomlijnd mogelijk te zwemmen.
Freediven geeft plezier, omdat je met de juiste techniek onderwater langer van alles kunt bekijken zonder dat je perslucht hoeft te gebruiken. Bij het freediven is het natuurlijk ook leuk om te kijken welke prestatie je zelf kunt behalen. Om te meten tot welke prestaties we tijdens deze clinic in staat waren, deden we eerst een zogenaamde nulmeting: we gingen ongeoefend het water in en in buddyteams klokten we de tijd waarin we in het water konden blijven zonder tussendoor adem te halen. Het resultaat was verrassend: na 24 seconden moest de eerste deelnemer al naar boven voor een teug lucht.
Toen volgde een uitgebreide uitleg en een ontspanningsoefening van zo'n 12 min. Bij freediven is het belangrijk dat je bewust je lichaam voelt. Inademen begin je met je buik en vervolgens vul je je borst met lucht. En in omgekeerde volgorde adem je langzaam uit. Inspanning moet je omzetten naar ontspanning. Tijdens het statische freediven ga je zo ontspannen mogelijk in het water liggen, hoofd naar beneden en beweeg je zo min mogelijk. Voor iedere beweging moeten de spieren immers werken, waarbij zuurstof nodig is om goed te functioneren.
Meer inspanning = een grotere zuurstofbehoefte = vaker ademhalen.
Het klinkt allemaal simpel. Tijdens de zwembadsessies gingen we de theorie in praktijk brengen. En waarachtig: het klopt!
Het eindresultaat was verbluffend: de deelnemer die bij aanvang al na 24 seconden lucht nodig had, kon aan het einde van de clinic ruim 2 minuten onder water blijven.
Gemiddeld boekten de deelnemers 100% progressie. Het was veilig, we hadden plezier en onze prestatie mocht er wezen!
De aanwezigen waren het erover eens: de freediving clinic was een succes en men kijkt uit naar de vervolgopleiding: dynamisch freediven.