De mooiste wrakduiken heb ik gedaan met mijn kinderen in Manokwari
Ronald van Dijk
Dit verhaal start eigenlijk in November 1961 dat ik kwam te wonen in het voormalig NEDERLANDS - NIEUW GUINEA nu PAPUA IRIAN JAJA in het plaatsje MANOKWARI. Deze plaats ligt in de vogelkop van IRIAN JAJA. Toen ik daar aankwam met mijn ouders was ik 17 jaar en zag deze emigratie als een groot avontuur. Eerst is het moeilijk om een nieuwe vriendenkring op te bouwen. Toen die er eenmaal was werd het wonen in het plaatsje Manokwari een stuk aangenamer. Mijn baas Bert Vrede van de HBM, waar ik werkte, bleek een frequent duiker te zijn, die daar met een Franse helikopter piloot in de weekeinden op Japanse wrakken duikte, die in oorlogstijd door de Amerikanen waren gebombardeerd.
Ik ben een aantal keren op een sleepboot mee geweest als zij gingen duiken, wij daar boven snorkelen om te kijken wat ze gingen doen.
Zij naar beneden en onze rug rood als een kreeft van de zon en het zoute water, want je bleef natuurlijk naar beneden kijken om te zien wat zij beneden uitvoerden. Het water was in die tijd ongelooflijk helder tot op grote diepte kon je de boten duidelijk op de bodem zien liggen. Je kon ze de boten in en uit zien zwemmen. Wat ze uit de boten hebben gehaald is ons nooit verteld wel werd regelmatig zonder kijkers diverse materialen uit de boten gehaald en deze werden verzonden naar Nederland. Later heb ik gehoord dat ze de kluizen van deze boten probeerde los te maken om deze naar boven te halen. Of dit zo was weet ik nog steeds niet.
Nu meer terug naar het heden. In 2000 /2001 ben ik met mijn kinderen teruggegaan naar de plaats waar ik vroeger had gewoond en waar wij tegelijk ons 35 jarig huwelijksfeest met onze oude vrienden die daar nog wonen hebben gevierd. Vlak buiten Manokwari is een prachtig strand Pasir Puti (wit zand ) waar je heerlijk kan zwemmen. Een stukje de zee op in de baai van Manokwari twee eilanden Mansinam en Pulau Lemon met nog mooiere stranden en palmbomen. Tijdens de Japanse bezetting zijn door de japanners een aantal oude motoren in zee gestort bij het strand Pasir Puti precies tussen koraalbanken die daar dankbaar gebruik van hebben gemaakt. Deze zijn nu volledig begroeid met nieuwe koralen.
Dus voor de snorkelaars zoals ik en mijn kinderen een pracht om deze onder water te zien. Vooral de verhalen van de duikers naar de japanse boten sprak hun aan. Mijn dochter en schoonzoon hebben besloten als zij terug waren in Nederland, dat zij duikles gaan nemen, zij wilden een volgende keer koralen en vissen van dichtbij gaan bekijken waar dan ook op de wereld. Iets later ben ik door hun ook gaan duiken en heb diverse brevetten behaald.
Eind 2007 vertelde ik mijn kinderen dat ik weer naar mijn voormalige woonplaats wilde gaan om onze vrienden weer eens te bezoeken.Direct werd ons verteld dat zij mee wilde om daar te duiken. Twee buddy’s mee, mooier kon niet. Wij hebben in Januari een plan gemaakt om daar de wrakken nu echt te gaan te bekijken die ik toen snorkelend heb kunnen zien. Eindelijk was het zo ver dit jaar de hele maand Maart naar INDONESIA naar het land van de PAPUA’S en BALI voor het laatst. Alle spullen ingepakt, duikmaterialen laten nakijke, nieuwe lichtgewicht duikvesten gekocht. Dit voor de hoeveelheid gewicht die wij nog mogen meenemen in het vliegtuig.
Na vertrek vanaf Schiphol aangekomen op BALI Den Passar. Op naar een hotel om een beetje bij te komen van de lange reis. Dit is wel te zien op de foto waar Peter moeite heeft om zijn ogen open te houden. De volgende dag naar het vliegveld om ticets te kopen voor IRIAN JAJA naar MANOKWARI.
Helaas konden wij alleen een vlucht maken via een omweg voor een bedrag van 350 euro per persoon een retour JAKARTA - MANOKWARI. Waarom de vluchten vanuit Nederland zo duur kosten begrijp ik nog steeds niet.
Terug gekomen van het vliegveld zijn wij nog wat rond gaan lopen in DEN PASSAR aan het strand , hierbij zijn wij met onze neus in de boter gevallen. Er was een verbranding, welke ik nog geen enkele keer had gezien. Bij een verbranding wordt er een heel feest georganiseerd door de familieleden en alle dorpsbewoners. Na de crematie wordt de as in een soort huisje in zee gezet dan is het feest ten einde.
Een ervaring rijker zijn wij de volgende dag vertrokken naar MANOKWARI.
Eindelijk in Manokwari aangekomen wachten en wachten in de aankomsthal op onze bagage die maar niet aankwam. Deze was gewoon ergens vergeten. Dit is wel het ergste scenario wat je kan overkomen alles weg inclusief duikmaterialen. Uiteindelijk zijn wij hier naartoe gegaan om op wrakken te duiken.
Nu maar hopen dat de koffers weer ergens werden gevonden en afgeleverd. Buiten een taxibusje opgezocht om ons naar een hotel te laten brengen. Wij hadden al gehoord dat in de laatste jaren er diverse mooie hotels waren gebouwd. Aangekomen bij een van deze hotels binnen kijken hoe het er is .
Mijn vrouw wilde niet meer verder zoeken een prachtig hotel zwembad grote kamer airco enz. voor 35 euro per nacht. De volgende keer weer naar het Swiss Bell hotel, wat een luxe. Na het inboeken op naar een winkel waar wij ondergoed kleding tandenborstels e.d hebben gekocht zodat wij ons iets konden opfrissen.
In de winkel kwamen diverse familieleden van onze vrienden ons al opzoeken. Het verhaal was al in de ronde gegaan dat wij waren aangekomen. Manokwari is een klein stadje en zoveel blanken komen daar niet. IRIAN JAJA is een land waar helaas vrijwel geen toerisme is. Eigenlijk komen alleen oud bewoners terug met hun kinderen om te laten zien waar zij vroeger hebben gewoond en gewerkt. Dit heb ik toch ook een keer gedaan met mijn kinderen.
Ons opgefrist en op naar de Fam. Talisman om na zoveel jaren weer wat bijpraten. Ongelooflijk wat is die Fam. groot geworden, zoveel kleinkinderen. Volgende keer nemen wij naamkaartjes mee die wij hun kunnen opspelden, zodat wij niet meer de namen van al de kinderen kunnen vergeten. Voor hun zijn de kinderen het pensioen van de toekomst. Volgende dag op zoek waar wij duikmaterialen kunnen huren.
Na rondvraag hoorden wij dat er bij de Rancher waarschijnlijk duikmaterialen stonden incl. compressor mooier kan het niet. Na de afspraak die wij hebben gemaakt zijn wij er naar toe gegaan om te kijken hoe de duikmaterialen er uitzien. Uiteindelijk hopen wij toch nog te kunnen duiken als onze koffers zijn aangekomen. Als de rancher die over de duikmaterialen gaat is aangekomen, wordt de ruimte geopend waar alles is opgeborgen. En daarna huilen als je ziet hoe de duikmaterialen zijn onderhouden. Hoe kan je duiken met zulk slecht onderhouden mooi materiaal. De flessen lekten allemaal. Wij hebben gevraagd of we diverse reparaties mochten uitvoeren. Toen de compressor naar buiten werd gebracht hebben wij echt wel even staan te kijken. De V-snaar van de compressor zat zo los dat de compressor totaal geen druk kon opbouwen door het slippen van de snaar en de olie liep uit de benzinemoter tijdens het draaien.
Dat de riem nog niet was verbrand was ongelooflijk. Ze deden er meer als 3 uur over om een fles van 12 liter gedeeltelijk te vullen. Met een schroevendraaier wat hout, een tang en grote T-reps proberen de speling van de V snaar weg te halen. Nadat dit was gelukt duurde het 30 minuten om een fles van 12 liter te vullen naar 225 echte bars in de warmte gekoeld in een tank met water. Constant de olie van de compressors gecontroleerd, zodat deze niet zonder kwamen en kapot zou draaien. Naderhand hebben wij ook nog de benzinemotor uit elkaar gehaald voor de olie lekkage. Een uitgelopen olie keerring was het probleem. Nieuwe keerring was helaas niet te koop dan maar weer de oude terug en vast tikken en hopen dat deze niet teveel lekte. Op een van de foto's is te zien hoe je daar stofvrij een reparatie kan doen en hoe zij daar motoren repareren. Van 8 flessen, 3 goede flessen gemaakt, de 4e fles lekte een klein beetje als de kraan openstond, dus dit werd onze reserve fles.
Je moet er wel wat voor over hebben om daar op wrakken te duiken. Wij dachten op vakantie te gaan en wat te duiken. Het werd bijna een werkvakantie. Bij controle van het filter bleek dat deze er al vanaf 2002 in zat en een nieuwe is er niet te koop of die moest uit Jakarta komen. Ze wisten daar niet dat deze regelmatig vernieuwd moest worden. Nu maar hopen dat het filter nog goed was en schone lucht levert. Het enige wat wij kunnen doen is boven water de lucht uitproberen. Dit hebben wij dan ook vaak gedaan. Gelukkig geen rare smaak dus duiken maar als onze koffers terugkomen. Nadat wij een vergunning hebben gekocht om in de beschermde gebieden te duiken hoorden wij dat onze koffers in ons hotel waren afgeleverd. Alles was gelukkig nog in de koffer dus de duiken konden doorgaan.
Helaas zijn door deze gebeurtenissen een aantal duiken die wij wilden doen niet doorgegaan.
De dag daarop een prauw gehuurd om ons naar het eerste wrak te laten brengen. Deze lag tussen de 15/25 meter diep bij het eiland Pulau Lemon. Een kleine vrachtboot van ongeveer 60 meter lang op zijn zijkant in helder water. Na een prachtige duik van meer dan 60 minuten weer naar boven. Door het gebrek aan flessen kunnen wij helaas niet 2 maal per dag een duik doen. Flessen weer wegbrengen en laten vullen voor de volgende dag. Onze volgende duik gaat naar een patrouille/ torpedoboot welke was geraakt door een bom. Deze lag langs de kust een eind voorbij het strand Pasir Puti. De voorzijde was er vanaf geslagen en lag een paar meter verder naast de boot. Overal van afblijven, daar er nog dieptebommen op het dek lagen en misschien nog andere ontplofbare dingen. Het afweergeschut was behoorlijk begroeid met koralen. Tijdens het maken van foto’s kreeg ik in een keer rommel en stofwolken over mij heen. Op naar boven om te kijken wat er aan de hand was. Mijn schoonzoon Peter lag te graven in allerlei rotzooi wat vroeger een hut was, want hij had sake schaaltjes gezien. Uiteindelijk vind je deze niet elke dag en die moesten mee naar Nederland. Ze zijn in ieder geval ouder als 60 jaar. Vanaf deze boot zijn wij langzaam stijgende naar het eiland toe gezwommen over grote koraalbanken. Vlak bij de kust waar de prauw op ons wacht kwamen wij nog twee grote barracuda’s tegen. Dit zijn de duiken die je niet snel vergeet
De laatste duik die wij daar maakten was een van de mooiste de SINWA MARU. Een wrak van meer dan 135 meter op 40 tot 25 meter diepte. De volgende dag in de prauw op zoek naar de juiste plaats ergens ver van de kust af. Alle duikspullen aan, het water in, en dan langzaam naar beneden zakken met z’n drieën naast elkaar. Steeds dichterbij het wrak komende zien je pas hoe immens groot deze boot is
Zoiets maakt een diepe indruk op je. Na ons te hebben georiënteerd zijn wij eerst naar de voorzijde van de boot gezwommen waar een groot gat zat van een bominslag waar je gemakkelijk met drie man doorheen kan zwemmen. Deze lag het op het diepste punt. Langzaam langs en over het wrak zwemmend naar de achterkant vinden wij op een vlak stuk iets wat op een bal lijkt. Nieuwsgierig als wij zijn willen we natuurlijk weten wat het is. Na het te hebben rondgedraaid komen wij er uiteindelijk achter dat het een helm is met de schedel er nog in. Dit is wel een foto waard zoiets zie je niet elke dag al meer dan 60 jaar heeft dit hoofd daar gelegen. Nadat wij foto’s hebben gemaakt hebben wij het weer voorzichtig teruggelegd op de plaats waar wij het vonden. Verder zwemmend langs het wrak en in de ruimen kijkend waren wij bang dat er munitie in lag, dus nergens aankomen. Naderhand hoorden wij dat er lijnen met ballen inlagen om mijnen te vegen. Die zijn echter nooit gebruikt. In het midden van deze vrachtboot was er een tweede gat van een bom inslag. Als je dit ziet begrijp je dat zo’n boot gewoon moet zinken.Het is ongelooflijk mooi om door en langs zo’n groot wrak te zwemmen in helder water. Jammer dat dit wrak op zijn zijkant lag. Zo’n wrak is ook een mooie schuilplaats voor vis. Als je in de richting van een ruim zwemt komen er wolken met vis uit zwemmen. Na 40 minuten moeten wij opstijgen vanaf 25 meter ivm de bodemtijden en de tussenstop op 5 meter. In de wijde omgeving is er geen Deco tank te vinden. Als je in Irian Jaja gaat duiken moet je goed op de duiktijden letten, veiligheid voor alles.
Na net 48 minuten zijn wij bovengekomen en willen in de prauw klimmen, maar deze was nergens meer te zien. Je weet niet wat je overkomt. Ver weg van de kust, alleen in het water met z’n drieën. Goed rondom kijkend zien we in de verte op een strandje waarschijnlijk onze prauw liggen. Met hard roepen en op onze fluitjes blazend hopen wij dat ze ons horen. Eindelijk zien ze ons zwaaien en komen op hun gemak naar ons toe varen. Als wij vragen waarom ze weg waren gegaan kregen wij het volgende antwoord te horen. Jullie zijn veel te vroeg terug gekomen, de voorgaande duiken hadden langer geduurd als 1 uur en nu maar net 45 minuten. Al bij al hebben wij een aantal geweldige duiken op wrakken gemaakt in helder water. Enkele van onze Indonesische vrienden hebben van ons na onze duiken nog wat duikles gekregen op ondiepe plaatsen, bij het mooie eiland Pulau Lemmon met een prachtig wit stand en vele palmbomen. Les geven in het indonesisch en een beetje Engels is niet gemakkelijk dus dan maar voordoen. Allemaal waren zij angstig met de gedachte hoe kan ik ademen onder water. Gelukkig lukte het en naderhand hadden ze thuis de grootste verhalen dat ze hadden gedoken met een duikuitrusting meters diep onder water. Na de laatste duik hebben wij alle geleende duikspullen schoongemaakt en weer teruggebracht. Hierbij werd ons gevraagd als wij weer terugkomen, of we dan weer alle duikmaterialen voor ze willen nakijken en eventueel weer te repareren. Wij hoeven nu en een volgende keer niet te betalen. Wij hebben beloofd als wij weer terugkomen, O ringen, revisie setjes voor de kranen, een nieuw filter voor de Bauer compressor en olie voor ze meenemen. Dit niet alleen voor hun maar ook voor ons zelf, plus gereedschap. Uiteindelijk veiligheid voor alles. De compressor zal de volgende keer er wel weer het zelfde uitzien.
Onze terugreis is via Bali gegaan, want daar wilden wij de Noordkant gaan zien waar we nog niet geweest zijn. Ver weg van het toerisme. Met een paar lokale duikschooltjes hebben wij nog diverse duiken gemaakt. Hierbij zijn wij kleine haaien onder koralen tegengekomen en grote hoeveelheden diverse soorten vis. Onze laatste duik was op de LIBERTY, een wrak dat aan de kant was gesleept en later weer in zee is geworpen door een aardbeving. Hierover is reeds een mooi verhaal geschreven en hoef ik niet in herhaling te vervallen. Duiken op dit wrak is net of je bij eiland 4 te Vinkeveen duikt zo ongelooflijk druk. Het voordeel is warm en helder water, grote baracuda's en baarzen die daar wonen en gewend zijn aan de vele duikers. Voor het eerst zandalen die heel lang boven het zand bleven en goed waren te fotograferen tot op een paar meter afstand. Wij hebben respect gekregen voor de daar wonende Balinezen die de zware duik uitrustingen op hun hoofd naar de duikplaats en terug brengen.
Helaas zijn wij verwend na de mooie wrakduiken die wij in Irian Jaja Manokwari hebben gedaan. Ondanks alle problemen die wij hebben gehad tijdens deze reis zullen wij deze duikvakantie niet snel vergeten. Mooie koralen kan je op vele plaatsen bekijken. Mooie wraken die vind je in Manokwari.
Door tijdgebrek hebben wij niet alle duiken kunnen doen die wij wilden doen, maar onze gedachte gaat alweer verder. Wij willen de andere wrakken en vliegtuig die daar nog op ons liggen te wachten weer zo snel mogelijk opzoeken. Dus weer sparen en hopen dat wij weer binnenkort zo’n halve wereldreis kunnen maken. Na de mooie verhalen die wij aan onze clubleden van diving 4 fun hebben verteld van onze duikreis, zouden zij allemaal wel mee willen als wij er weer na toe gaan. Wie weet?