Tonga, een ultiem toetje
Andre van Dam
Deze duikreis is een extraatje, een toetje wat ik me zelf beloofd had. Het is een duikreis in een reis! De hoofdreis is bijna 4 maanden backpacken door Nieuw Zeeland, maar als je zo dicht bij de Pacific Oceaan bent, heeft dat voor elke duiker een onweerstaanbare zuigende werking. Ook ik kon hem niet weerstaan, wilde het ook niet weerstaan! Vanaf het moment dat mijn vriendin Milka en ik besloten hadden naar Nieuw Zeeland te gaan, was de duikmagneet voor de Pacific sterk en had het een bijna hypnotiserende werking op mij. Mijn vriendin duikt niet en de afgelopen jaren heeft ze zich altijd op een gezonde manier aangepast aan mijn duiktik. Ook deze reis ontkomt zij daar niet aan.
De warming-up voor het duiken start in de uiteenlopende wateren van Nieuw Zeeland. Tijdens onze rondgang van 4 maanden door Kiwi land duik ik op de meest mooie duikspots. De subtropische Poor Knights, het wrak van de ‘Rainbow Warrior, het Russische cruiseschip de Lermentov en de Milford Sounds zijn elk unieke duiksites met hun eigen karakter. In Kaikoura word ik overstelpt met zeeleven. Zeehonden, dolfijnen, kreeft, orka’s en spermwhales domineren hier de zee.
Na de duiken in Nieuw Zeeland staat nu de echte thrill te wachten. Duiken in de Pacific Oceaan! In Christchurch bezoeken we een reisbureau om mijn duikreis boeken. We kunnen kiezen uit Fiji, Cook islands, Samoa en Tonga. Wat kan het leven mooi zijn!
Na wat speurwerk in de Lonely Planet en internet kiezen we voor Tonga. Niet toeristisch en wat duiken betreft nog redelijk blanco. Als een klein kind zo blij stap ik in het vliegtuig waar ook het rugby team van Tonga in zit. Grote jongens met een klein hartje zo blijkt. Als we uit het vliegtuig stappen waait de warme Pacific wind door onze haren, wuiven de palmen heen en weer, ruik ik de zilte zee en zie ik kleine witte kopjes op de golven.
Het dringt tot me door……. Ik ga duiken in de Pacific Oceaan, exact aan de andere kant van onze eigen Zeeuwse wateren! Hier heb ik van gedroomd. Ik zit vol adrenaline en kan niet wachten om kopje onder te gaan. Een boot brengt ons naar het Sunset Resort op het eiland Atata niet ver van het hoofdeiland Nukualofa. Wij zijn de enige gasten. Giac, de Italiaanse eigenaar en zelf fanatiek duiker, is maar wat blij met onze komst.
Tien duiken staan op het menu deze week en ik ben opgewonden als een klein kind dat voor het eerst in zijn leven naar het Dolfinarium in Harderwijk gaat. De eerste dag maken we 2 rustige ‘check’ duiken op het huisrif. Wat meteen opvalt is het kleurrijke en onaangetaste koraal waar veel leven op te vinden is. Na deze eerste dag is Giac overtuigd van mijn duikkunsten zodat we de heftigere stekken kunnen bezoeken.
Giac stoomt me klaar voor ‘The Cave’!
Hij legt haarfijn uit wat er van mij verwacht word en wat ik kan verwachten. De grot heeft 2 openingen en eigenlijk ook 2 kamers die met elkaar verbonden zijn via een nauwe doorgang. We zakken naar 22 meter langs de begroeide wand terwijl ik met een gezonde dosis spanning naar de entree speur. Onder ons zwemt een stel witpuntrifhaaien. Het water is glashelder en het zicht een meter of 50. Bij de entree schieten onze lampen aan en schijnen de donkere grot in.
Deze entree leidt ons naar een gang van ongeveer 50 meter diep. Veel grote en kleine rotsen liggen op de vloer en de gang word steeds smaller. Rechts en links stikt het van de langoesten in de spleten en spelonken tussen de rotsblokken. Halverwege de gang dwingt Giac me te stoppen en om te kijken naar de ingang waardoor we binnen zijn gekomen. Een schitterend schouwspel van dansende lichtstralen speelt zich af bij de ingang van de grot. Een genot om naar te kijken en ik vergeet even de tijd. Een voorbij trekkende witpuntrifhaai maakt het beeld volmaakt. Giac geeft me een por en sommeert me om achter hem aan te zwemmen richting het eind van de gang. Hier is het zo smal dat we niet naar rechts en naar links kunnen bewegen. Hij wijst met zijn lamp naar boven. Een schoorsteenachtige smalle doorgang eindigt in….het niets. Ook hier domineren de langoesten de gang. Draaien gaat niet en dus moeten we achteruit zwemmend weer terug totdat de gang breed genoeg is om te draaien. Door zoals afgesproken de kikkerslag te hanteren is er vrijwel geen sediment opgewaaid en is het zicht nog net als op de heenweg. Mijn ogen zijn gericht op de zonnestralen bij de ingang die steeds weer iets groter word. Giac houd stil en wijst dat we naar het 3 meter hoger gelegen plafond moeten zwemmen en dat op rechts de doorgang is om naar de andere grote kamer te gaan. Via een zeer nauwe doorgang die niet geschikt is voor claustrofobische types belanden we in een grote bolvormige kamer die behangen is met anemonen en zeeveren. Een grote opening zorgt ervoor dat er veel licht in de grot schijnt. Met grote ogen neem ik alles in me op. Zonder een teken aan elkaar te geven weten Giac en ik dat het tijd is om op te stijgen en automatisch zwemmen we naar de uitgang. In me zelf mopperend waarom er nou altijd een eind komt aan spannende en mooie dingen komen we bij de oppervlakte. Giac praat aan een stuk door. Heb je dit gezien, heb je dat gezien en hij ratelt maar door. Ik ben van deze duik net zo vol als hem, alleen ben ik er stil van. Op de boot terug draai ik de film van de duik nog eens terug en kom tot de conclusie dat ik een gezegend mens ben.
Duff Reef staat voor de rest van mijn leven in me geest gegrift!
Giac noemde het de wasmachine, en terecht. 2 duikers waren hier in het verleden al overleden en nooit meer terug gevonden. Weg blijven van het dak van het rif, is Giac zijn advies! Met weer een gezonde spanning varen we de zee op en midden in de Pacific Oceaan zie ik een kolkende massa opdoemen. Giac verteld dat het een eiland onderwater is waarvan de wanden steil naar beneden gaan tot honderden meters diepte. Door de verschillende stromingen die hier op elkaar botsen, ontstaat er een kolkende watermassa waar je maar beter niet in kan belanden. 10 meter van de rand van de wasmachine glijden we het water in en zakken meteen langs de wand naar een meter of 20. Het zicht is overweldigend en het leven bruisend van klein tot groot. Grote zeebaarzen en wit- en zwartpuntrifhaaien paraderen langs. In holen en spleten zitten talloze kreeften en murenen. Schildpadden laten zich zien terwijl de stroming geen vat op ze heeft. Eagle rays, stingrays en zelfs een manta komen voorbij. Een spetterende show van zeeleven speelt zich af en we weten niet waar we moeten kijken doordat we steeds weer worden verleid door een nieuwe attractie. Vanuit de diepte zien we een Ocean whitetip onze kant uitkomen. Giac en ik kijken elkaar aan en houden onze rug naar de wand toe terwijl sharky nadert tot een meter of 4 van ons. Het is een flinke jongen. Wij kijken naar hem en hij kijkt naar ons. Zo snel als hij kwam zo snel is hij ook weer weg, ons achterlatend met een snel kloppend hart. Een grote school barracuda’s danst heen en weer op een meter of 5 voor onze neus. Een manta en een eagle ray zoeven sierlijk vanaf het dak van het rif over ons heen en verdwijnen in het blauw. Onder een overhanging stikt het van de kreeften en Giac geeft me een sein dat we er een paar te pakken moeten krijgen voor het diner van die avond. Duikethisch verantwoord of niet, ik laat me verleiden door de gedachte s’ avonds met Milka onder een wuivende palmboom bij een romantisch kaarslicht, kreeft met een frisse Chablis te nuttigen. Ook een duik waarvan je eigenlijk niet wil dat het stopt komt aan zijn eind. We zwemmen richting open zee, de kolkende massa boven het rif achter ons latend. Plotseling, op een meter of 10 diep, worden we omringd door een school Mahi’s die ons insluiten in een perfecte cirkel. Bijna ademloos blijven we op diepte en kijken hoe de school om ons heen blijft cirkelen. We houden onze duikcomputer en hoeveelheid lucht scherp in de gaten. De school weet van geen wijken maar we stijgen verder op en we dwingen de school de cirkel te verbreken. Tijdens onze safetystop zien we de school nog verward rondzwemmen zoekend naar die 2 vreemde wezens die ze net omcirkelden. Terwijl we terug varen kijk ik om me heen. Achter me de eindeloze Pacific Oceaan en voor me het idyllische tropische eilandje Atata. Ik knijp me zelf in me arm, ik heb net mijn mooiste, moeilijkste en enerverendste duik gemaakt ooit. S’ avonds eten Milka en ik in een zwoele zeewind de vers gevangen kreeft met een goed glas Chablis. Ik vertel ronduit over mijn duikervaring van die dag. Alleen deze avond valt het haar op dat ik veel gepassioneerder en zelfs een beetje emotioneel vertel over Duff Reef. Maar wat wil je ook! Duiktechnisch en wat flora en fauna betreft is het een uitdaging om hier te duiken.
Giac wil met mij op expeditie! Hij heeft op de zeekaart van Tonga een plek gezien waar de top van een onderwaterberg zich op 12 meter bevind. Volgens hem en lokale vissers is hier nog nooit gedoken. Ik kijk op de kaart en zie dat hij een zelf getekend cirkeltje aanwijst midden in de Pacific. Inderdaad staat er op de kaart ook dat het 12 meter diep zou moeten zijn. Het is maar een kleine 2 uur varen zegt hij hoopvol op mijn ja woord. Of ik durf mee te gaan? Ik en niet durven is als een stier op een rode lap dus raakt hij een gevoelige snaar. Na de Cave en Duff Reef ben ik helemaal in de mood. We varen een kleine 3 uur met de gps aan richting de plek waar het moet zijn. Onderweg zien we nog 2 bultruggen wat de boottrip een spectaculair gevoel geeft. We varen wat rondjes als we op de plek aankomen en staren in de oceaan of we een plateau zien maar we zien alleen maar het diepe blauw. We vragen aan een aantal vissersboten in de buurt of hun weten waar de haast magic geworden stek is maar ze wijzen allemaal een andere kant uit. Na ruim een uur zoeken druipen we teleurgesteld af. Op de terugweg komen we langs duff reef en besluiten hier te gaan duiken. Niet echt een straf zeg ik al lachend tegen Giac maar zoals het een trotse Italiaan betaamd is hij nog niet over de verloren zoektocht heen.
De duik op Duff maakt de 6 uur op de boot weer ruimschoots goed en evenaart de eerdere duik op Duff bijna. Het is dat de school mahi’s ontbraken anders was de cirkel rond geweest. Een week gaat snel voorbij. Zeker als je in een tropische omgeving bent waar je elke dag duiken maakt waarvan de een nog mooier is als de ander. De acht spots zijn allemaal uniek en plekken waar nog bijna niemand heeft gedoken. Tonga staat nu niet alleen in me logboek maar staat vooral in me geheugen gegrift!
We keren terug naar Auckland voor onze laatste week in Nieuw Zeeland. Rustig bijkomen van alle indrukken en om ons voor te bereiden op een lange terugvlucht naar Nederland. Een ding is zeker, Tonga heeft een enorme indruk achter gelaten en mochten we ooit weer in de buurt zijn laat ik mijn droom voor de tweede keer in vervulling gaan.